Wizyta Marszałek Senatu RP w Niderlandach. Hołd dla polskich wyzwolicieli miasta Breda

Beata Bruggeman-Sękowska

W dniach 24–25 października delegacja Senatu RP, w skład której weszli marszałek Małgorzata Kidawa-Błońska, senatorowie Gustaw Brzezin, Władysław Komarnicki i Waldemar Kraska, koordynator ds. Polonii i Polaków za granicą w Kancelarii Senatu Robert Tyszkiewicz, jak również zastępca szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Jakub Stefaniak, oraz Michał Syska, zastępca szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uczestniczyła w obchodach 82. rocznicy wyzwolenia Bredy przez żołnierzy gen. Maczka. Obecni byli również ambasador RP w Królestwie Niderlandów Margareta Kassangana oraz wnuczka generała Maczka, Karolina Maczek-Skillen. Delegacja Senatu RP wzięła również udział w spotkaniach z Polonią.

Czytaj tutaj o polskich bohaterach, wyzwolicielach Holandii: https://www.communications-unlimited.nl/dutch-city-of-breda-and-polish-heroes/

Wizyta rozpoczęła się ceremonią przy tablicy upamiętniającej 1. Polską Dywizję Pancerną.

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

„To miejsce będące symbolem przyjaźni i sojuszu Królestwa Niderlandów i Polski. Pragnę wyrazić moją dumę i podziw dla żołnierzy generała Maczka za to, że nie tylko wyzwolili, ale też ocalili to piękne miasto od zniszczenia” — powiedziała marszałek Senatu.

Na ręce burmistrza Bredy Paula Depli złożono odznaczenie dla miasta. Burmistrzowi wręczono także medal Pro Bono Poloniae, który przekazał mu Michał Syska, zastępca szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wręczono również odznaczenia wolontariuszom zaangażowanym w podtrzymywanie pamięci o polskich żołnierzach.

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

Drugi dzień wizyty rozpoczął się Mszą świętą w kościele polskiej parafii rzymskokatolickiej w Bredzie, pod wezwaniem św. Maksymiliana Marii Kolbego. Następnie polska delegacja udała się na Polski Honorowy Cmentarz Wojskowy w dzielnicy Ginneken. Jest to drugi co do wielkości polski cmentarz wojskowy w Królestwie Niderlandów. Spoczywa na nim 80 polskich żołnierzy, spośród których większość poległa podczas walk o Ginneken w 1944 roku. W trakcie uroczystości przedstawiciele Komitetu Pamięci 1944 w Bredzie przybliżyli losy polskich żołnierzy w regionie, ich drogę do Holandii, udział w licznych walkach oraz dalsze losy tych, którzy przetrwali i których potomkowie do dziś tworzą niderlandzką Polonię. Odczytano nazwiska bohaterów walk o wolność Holandii, a młodzież polonijna odsłoniła wizerunki poległych i złożyła kwiaty na ich mogiłach. Następnie przedstawiciele polskich i holenderskich władz złożyli wieńce.

Uczestnicy odwiedzili również otwarte w 2021 roku Muzeum-Memoriał Generała Maczka.

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

Obchody 82. rocznicy wyzwolenia Bredy były kontynuowane na cmentarzu Ettensebaan. Na Polskim Cmentarzu Wojskowym przy Ettensebaan znajdują się 162 polskie groby. Spoczywają tutaj żołnierze 1. Dywizji Pancernej oraz żołnierze 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej, a także generał Stanisław Maczek, który zgodnie ze swoją wolą został pochowany wśród podkomendnych.

Podczas obchodów poświęcono nagrobki polskich żołnierzy i złożono na nich wieńce. Uroczystości zakończyły się apelem pamięci poświęconym wszystkim polskim wyzwolicielom, którzy przyczynili się do rozwoju demokracji w Europie w XX wieku.

„Pamięć to także sztafeta pokoleń. Dla nas wszystkich pamięć o dziadkach czy rodzicach jest zobowiązaniem, by przekazywać kolejnym generacjom ich doświadczenie. Składając wieńce na grobach mówimy »cześć ich pamięci«. W istocie jednak mówimy po prostu – »pamiętamy«” — powiedziała marszałek Senatu. „Kolejne pokolenie obywateli Europy musi myśleć o obronie naszych domów i naszych wartości. Dla tego pokolenia losy Stanisława Maczka i jego żołnierzy mogą być zarówno przestrogą jak i drogowskazem.”

Podczas przemówień przy tablicy upamiętniającej oraz na cmentarzu marszałek Małgorzata Kidawa-Błońska zwróciła uwagę na drastyczną zmianę kontekstu spotkań rocznicowych. Zaznaczyła, że rosyjska napaść na Ukrainę oraz uderzenia rakiet i dronów na Lwów sprawiają, iż pamięć o II wojnie światowej stanowi dziś niezwykle aktualną lekcję. Ostrzegła, że idee nowego koncertu mocarstw przypominają haniebne doświadczenia Teheranu i Jałty, a powtarzane nad grobami słowa „nigdy więcej wojny” stały się pustym sloganem.

W imieniu premiera Donalda Tuska list odczytał zastępca szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Jakub Stefaniak. Szef rządu podkreślił w nim, że solidarność, wzajemne zaufanie i wspólne działanie to jedyna skuteczna broń przeciwko agresji. Głos zabrał także burmistrz Bredy Paul Depla, który wyraził wdzięczność mieszkańcom Polski za to, że młodzi żołnierze opuścili swoje rodziny, by walczyć o obcych ludzi, nie wiedząc, czy kiedykolwiek sami zaznają wolności we własnej ojczyźnie. W ramach wyrazów wdzięczności i uznania za podtrzymywanie pamięci miasto Breda zostało uhonorowane medalem Pro Bono Poloniae, który wręczył burmistrzowi Michał Syska.

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

24 października w Bredzie, a 25 października w Ambasadzie RP w Hadze delegacja Senatu RP spotkała się również z Polonią, przedstawicielami polonijnych organizacji, mediów i studentami oraz wzięła udział w rozmowie panelowej. Marszałek przybliżyła uczestnikom działalność Senatu na rzecz wspierania Polonii w takich obszarach jak relacje z młodą Polonią, rozwijanie mediów polonijnych i popularyzacja kultury polskiej na świecie i tworzenie struktur polonijnych. Podczas spotkań z Polonią marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska wręczyła również działaczom polonijnym medale Senatu.

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

Zdjęcie: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

Przedstawiciele Polonii opowiadali o swojej działalności w obszarze mediów, edukacji, przedsiębiorczości oraz wsparcia osób w kryzysie. „Pokazujecie, że tutejsza Polonia jest bardzo zaangażowana. Jesteśmy tutaj, żeby podziękować wam za to, co robicie, ale też zaprosić was do dalszej współpracy z Senatem. Wspólnie możemy przyczynić się do podtrzymania i pogłębienia tego, co udało się zbudować przez ostatnie trzydzieści lat, tego, że Polska jest postrzegana jako kraj ambitny, stale się rozwijający, jako zaufany partner” — powiedziała marszałek Senatu.

Zdjęcia: Tomasz Paczos / Kancelaria Senatu

Autorka: Beata Bruggeman-Sękowska jest nagradzaną polsko-holenderską dziennikarką i autorką. Jest redaktor naczelną Central and Eastern Europe Center – Centrum Europy Środkowej i Wschodniej oraz wiceprzewodniczącą European Institute on Communist Oppression – Europejskiego Instytutu ds. Represji Komunistycznych. Urodzona w Warszawie w Polsce, a obecnie mieszkająca w Holandii, Beata ma korzenie we Lwowie na Ukrainie oraz ormiańskie.

Przeczytaj, obejrzyj też

Więcej publikacji Beaty Bruggeman-Sękowskiej na temat historii i kultury Polski oraz Europy Środkowo-Wschodniej w niderlandzkich mediach i na naszej platformie. Między innymi: